Luisteren naar wie anders denkt, doen we dat nog?

Ik merk bij mezelf hoe gemakkelijk het is om mensen te volgen die ongeveer hetzelfde denken, dezelfde kranten te lezen en vooral aandacht te hebben voor argumenten die aansluiten bij wat je zelf al vindt. Dat voelt comfortabel. Maar veel wijzer worden we er niet noodzakelijk van.

Het is bovendien geen individueel verschijnsel. Ik ben niet zo'n rapporten en studies man, maar deze passeerde dus in mijn "feed", jawel.

De jongste Edelman Trust Barometer noemt het insularity: mensen trekken zich steeds meer terug in vertrouwde kringen. Wereldwijd zegt 70 procent terughoudend te zijn om iemand te vertrouwen die andere waarden heeft, andere informatiebronnen gebruikt of anders naar maatschappelijke problemen kijkt. (edelman.com)

Dat vind ik een verontrustende evolutie. Niet omdat we het met elkaar eens moeten zijn. Integendeel. Een gezonde samenleving heeft nood aan verschillende overtuigingen, scherpe discussies en tegenspraak. Maar dat werkt alleen wanneer we ook bereid blijven naar elkaar te luisteren. Met respect, en met de insteek "agree to possibly disagree".

Daar ligt volgens mij een onderschatte opdracht voor leiders.

We verwachten van een CEO, ondernemer, politicus of bestuurder dat hij of zij een visie heeft, beslissingen neemt en mensen in beweging brengt. Terecht. Maar leiderschap betekent voor mij ook dat je bereid bent je eigen overtuiging te laten uitdagen.

Luisteren is daarbij geen teken van twijfel of zwakte. Het is een manier om betere beslissingen te nemen.

Het internationale onderzoek is op dat vlak interessant. 73 procent vindt dat CEO's een rol hebben in het overbruggen van verschillen, maar slechts 44 procent vindt dat ze dat vandaag goed doen. Opvallend genoeg behoren het raadplegen van mensen met andere waarden en achtergronden én het constructief omgaan met critici tot de acties waarvan mensen het meest verwachten.

Dat sluit aan bij iets waar ik steeds sterker in geloof.

Wie mensen in beweging wil brengen, moet niet alleen iets te vertellen hebben. Hij moet ook bereid zijn te luisteren.

Dat geldt binnen een onderneming, maar net zo goed in het publieke debat. We hoeven onze overtuigingen niet voortdurend in vraag te stellen. Maar we moeten wel nieuwsgierig blijven naar waarom iemand anders tot een andere conclusie komt.

Misschien zit daar vandaag een deel van ons probleem. We proberen elkaar te vaak te overtuigen en te weinig te begrijpen.

En precies daar begint voor mij leiderschap: initiatief nemen, inhoud brengen en richting durven geven, maar tegelijk voldoende open blijven om te luisteren, bij te sturen en mensen met verschillende overtuigingen rond iets gemeenschappelijks te verbinden.

Want mensen in beweging brengen lukt zelden door alleen maar harder te spreken. Soms begint het gewoon met beter luisteren.

Lees de opiniestukken

Luisteren naar wie anders denkt, doen we dat nog? 3 september 2026

Mensen in beweging brengen begint met zelf bewegen 27 augustus 2026

Meer informatie beschikbaar, maar zijn we ook beter geïnformeerd? 17 augustus 2026

Waarom journalistiek belangrijker wordt in tijden van AI. 12 augustus 2026

Niet elk maatschappelijk probleem vraagt een nieuwe wet. 10 augustus 2026

Kijken we wel naar het juiste moment? 4 augustus 2026

Vertrouwen is misschien wel onze belangrijkste maatschappelijke grondstof. 30 juli 2026